Uzyskaj dostęp do portalu. Zamów prenumeratę lub zaloguj się.

Skandaliczny termin składania wniosków do Priorytetu 3 NPRCz na rok 2021. Co możesz zrobić?

Termin składania wniosków do Priorytetu 3 NPRCz na 2021 r. ustalono na 3 września br. Tymczasem do 20 sierpnia nie ma rozporządzenia  wykonawczego i wzorów wniosków. W 2021 r. przy weryfikacji wniosków nie będzie miało znaczenia, czy szkoła wcześniej korzystała z dotacji NPRCz.

Trudno byłoby nie zwrócić uwagi na kuriozalność sytuacji: oto Rada Ministrów publikuje pod koniec wakacji akt prawny, który określa zasady aplikowania przez szkoły do dużego programu w  terminie do 3 września. Nie można tego zinterpretować inaczej niż jako wyraz niedbalstwa, ignorancji, może wręcz pogardy. Zupełnie jakby nikogo nie interesowało, czy ktoś z tego programu skorzysta, czy będzie to tylko formalną, fikcyjną możliwością. Szkoda, że w późniejszych podsumowaniach będzie widniała kwota środków niewykorzystanych przez szkoły, która za jakiś czas może komuś posłużyć za argument, że szkoły tych pieniędzy nie potrzebują. A przede wszystkim szkoda, że zamiast ułatwiać i zachęcać do skorzystania z programu, jest on wprowadzany w takiej formie.

Zachęcamy, by osoby, które mają taką możliwość i siłę, mimo wszystko (a może na przekór wszystkiemu) spróbowały podjąć trud aplikowania do NPRCz na rok 2021.

Cele i kierunki interwencji Priorytetu 3

Celem Priorytetu 3 NPRCz jest wzmocnienie potencjału przedszkoli, bibliotek szkolnych i pedagogicznych poprzez wzrost atrakcyjności ich zbiorów.

Priorytet 3 będzie realizowany dzięki dwóm kierunkom interwencji:

  • Kierunek interwencji 3.1 – Zakup nowości wydawniczych do placówek wychowania przedszkolnego (także zespołów przedszkolnych prowadzonych przez szkoły);
  • Kierunek interwencji 3.2 – Zakup nowości wydawniczych i elementów wyposażenia do bibliotek szkolnych i pedagogicznych.

NPRCz 2021-2025 – ważniejsze zmiany w stosunku do edycji 2016-2020

  • Włączenie do NPRCz placówek wychowania przedszkolnego (w tym także oddziałów przedszkolnych prowadzonych w szkołach) jako kierunek interwencji 3.1 z budżetem łącznym ponad 51,5 mln zł. Przedszkola po raz pierwszy będą mogły ubiegać się o dofinansowanie z NPRCz zakupu książek. Idea słuszna, ale niestety w aspekcie finansowym wprowadzona kosztem zmniejszenia dotacji dla bibliotek szkolnych.
  • Możliwość finansowania ze środków NPRCz nie tylko zakupu książek, ale również sprzętu i oprogramowania komputerowego, elementów wyposażenia biblioteki, nagród dla uczniów, wydatków na spotkania autorskie i inne akcje promujące czytelnictwo.
  • Próba ukierunkowania przez MEiN tematyki zakupów książkowych w szkołach. W poprzedniej edycji z budżetu NPRCz można było kupować „nowości wydawnicze (książki niebędące podręcznikami)”. W obecnej edycji w projekcie uchwały Rady Ministrów dodano do tego „oraz lektur szkolnych”, w ostatecznej wersji uchwały RM pojawiło się jeszcze sformułowanie „w szczególności książek historycznych poświęconych historii Polski XX wieku”, a w projekcie rozporządzenia w sprawie realizacji Priorytetu 3 nieoczekiwanie (i niezgodnie z uchwałą RM) pojawił się także zapis o książkach „ukazujących wartość rodziny i życia człowieka”.
    Nie wnikając w tryb i powody tych zabiegów, należy podkreślić, że wypaczają one idee przyświecające NPRCz, którego celem jest przecież rozwój czytelnictwa poprzez wzbogacenie księgozbiorów bibliotek szkolnych o pozycje chętnie czytane przez uczniów dla przyjemności, rozrywki czy rozwoju osobistego. Wybór książek miał być dokonywany przez nauczycieli bibliotekarzy na podstawie znajomości potrzeb konkretnego środowiska szkolnego, po zasięgnięciu opinii uczniów i ich rodziców. Próby narzucania tematyki książek (nawet tak mgliście określonej), które powinno się kupować, jest zupełnie niepotrzebną próbą ingerencją urzędników (zob. też ramka poniżej).
  • Wprowadzenie zasady, że działania promujące czytelnictwo mogą być realizowane do końca roku szkolnego. Program jest realizowany od dnia rozpoczęcia zadania określonego w umowie o dofinansowanie do końca roku budżetowego, w którym zostało przyznane wsparcie, z tym że działania promujące czytelnictwo mogą być prowadzone do końca roku szkolnego.
  • Doprecyzowanie możliwości zakupu książek na dowolnych nośnikach. Szkoły będą nabywać książki, które ukazały się drukiem lub na innym nośniku (w tym książki obrazkowe, mówione i elektroniczne) dostępne na rynku księgarskim niezależnie od tego, czy jest to pierwsze wydanie, czy wznowienie. Zatem nie powinno już być w tej materii żadnych wątpliwości.

Książki historyczne oraz książki ukazujące wartość rodziny i życia człowieka – sugestia a nie obowiązek

Realizując zakupy w ramach Priorytetu 3 Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa należy kierować się głównym celem Programu. Jest nim „wzmocnienie potencjału przedszkoli, bibliotek szkolnych i pedagogicznych poprzez wzrost atrakcyjności ich zbiorów”. Wprowadzenie przez MEiN do Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa zapisów mówiących o zakupie książek historycznych oraz książek ukazujących wartość rodziny i życia człowieka nie oznacza zawężenia tematyki książek planowanych do zakupów. Jak wyjaśnia MEiN: „We wnioskach o uzyskanie wsparcia finansowego ani szkoły, ani organy prowadzące szkoły nie podają tytułów książek proponowanych do zakupu”.

Kupujmy zatem przede wszystkim książki dobre, odwołujące się do doświadczeń uczniów, chętnie przez nich czytane.

Co możesz zrobić, by otrzymać dotację z NPRCz?

Są dwie możliwości – na obie jest niewiele czasu.

Wariant 1.

Podjęcie (mimo wszystko) starań o pozyskanie dotacji z NPRCz na 2021 r. To oferta (mówiąc językiem sportowym) dla sprinterów, w dodatku zdeterminowanych, ale ma bonus, bo przy kwalifikowaniu wniosków na 2021 r. nie będzie miało znaczenia, czy placówka składająca wniosek otrzymała wcześniej dofinansowanie w ramach NPRCz.

W tym celu należy:

  • przygotować się do złożenia wniosku (zebrać niezbędne dane, opracować wniosek według zasad obowiązujących w poprzedniej edycji NPRCz, pytać w organie prowadzącym o możliwość i sposób składania wniosków, obserwować portal Biblioteka.pl, na którym będziemy starali się informować o rozwoju sytuacji);
  • gdy tylko pojawi się taka możliwość – złożyć wniosek.

Wariant 1 jest atrakcyjny dla szkół, które w poprzednich latach uczestniczyły w NPRCz. W 2021  r. przy kwalifikowaniu wniosków nie będzie miało znaczenia, czy placówka składająca wniosek otrzymała wcześniej dofinansowanie w ramach NPRCz. Później pierwszeństwo będą miały wnioski z placówek, które dofinansowania wcześniej nie dostały.

A zatem – jeśli chcesz zwiększyć prawdopodobieństwo zakwalifikowania się do finału, podejmij trud złożenia wniosku na 2021 r. Jeśli nic z tego nie wyjdzie, bo np. z powodu opieszałości urzędników wszystko się posypie i nabór na 2021 r. w ogóle się nie odbędzie, będziesz mieć gotowy wniosek na 2022 r., na co też nie ma zbyt wiele czasu (zob. wariant 2).

Wariant 2.

Zacznij już teraz przygotowywać się do złożenia wniosku na 2022 r. Czasu też jest niewiele. Termin składania wniosków na 2022 r. mija 31 października 2021 r., a zatem należy możliwie szybko zainteresować się zasadami aplikowania i przygotowaniem niezbędnych materiałów.

Przepisy prawne

Uwaga, zwracamy uwagę, że ww. dokument jest tylko projektem rozporządzenia, a nie jego ostateczną wersją. Znając obyczaje MEiN, należy się jednak spodziewać, że po konsultacjach projekt zostanie przyjęty bez istotnych zmian (ewentualnie jakieś poprawki redakcyjne).