Uzyskaj dostęp do portalu. Zamów prenumeratę lub zaloguj się.

Spotkania autorskie tylko non-profit

Opinia MEiN w sprawie Priorytetu 3 Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa

Na stronie internetowej Ministerstwa Edukacji i Nauki ukazała się informacja, że w ramach NPRCz można organizować spotkania autorskie, ale nie można ze środków NPRCz płacić  wynagrodzenia za ich przeprowadzenie. 

Pełne zaskoczenie

Pełnym zaskoczeniem dla wszystkich zainteresowanych jest opublikowana 27.10.2021 przez MEiN interpretacja przepisów dotyczących Priorytetu 3 Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa. Zdaniem MEiN w ramach NPRCz szkoła może organizować spotkania autorskie i może zapraszać do szkoły literatów, ale „nie może przeznaczać środków na wynagrodzenie dla gości. Obowiązuje zasada non-profit. W czasie spotkania może być natomiast zorganizowany punkt sprzedaży książek danego autora”.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dn. 10 września 2021 r. w sprawie szczegółowych warunków, form i trybu realizacji Priorytetu 3 „Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021-2025” w § 2, ust 2, pkt 2, lit. c mówi, że w odniesieniu do szkół wsparcie finansowe może być udzielone m.in. na: „organizację spotkań autorskich”.

Jednym z elementów organizacji spotkania autorskiego jest niewątpliwie zapłacenie honorarium osobie prowadzącej takie spotkanie. Wizja MEiN o możliwościach organizowania spotkań na zasadzie non-profit świadczy o głębokiej nieznajomości realiów i w praktyce sprawia, że dla zdecydowanej większości szkół możliwość zorganizowania atrakcyjnego spotkania autorskiego staje się zapisem martwym.

Nikt wcześniej nie kwestionował

Opinia ministerstwa została opublikowana na niecałe 3 dni przed ostatecznym terminem składania wniosków do NPRCz na 2022 r., gdy wiele szkół złożyło już wnioski o dotację, a w nich uwzględniło zamiar organizacji spotkań autorskich oraz zaplanowało wydatki na honoraria dla prowadzących je literatów – w przekonaniu, że jest to element niezbędny dla organizacji takich przedsięwzięć.

Nigdy wcześniej w żadnej informacji MEiN na temat Priorytetu 3 NPRCz nie pojawiła się opinia, że określenie „organizacja spotkań autorskich” oznacza możliwość zorganizowania spotkania tylko na zasadzie non-profit.

Zamiar zorganizowania płatnego spotkania znalazł się w licznych wnioskach szkół do NPRCz na 2021. Wnioski te zostały już przyjęte przez właściwe organy, podpisywane są właśnie umowy na ich realizację i nikt ani w trakcie składania wniosku, ani w trakcie procedury ich zatwierdzania nie kwestionował zasadności organizowania spotkań autorskich i przeznaczenia na honoraria dla autorów części dotacji z NPRCz.

Wielki bałagan

Powstał więc wielki bałagan. Liczne szkoły mają formalnie już zatwierdzone wnioski na 2021 r. z zaplanowanymi działaniami na rzecz promocji czytelnictwa, których – zdaniem MEiN – nie mogą realizować. Wiele innych szkól złożyło już wnioski na 2022 r., w których także zaplanowano przeznaczenie części dotacji z NPRCz na honoraria dla osób prowadzących spotkania autorskie.

Co w tej sytuacji można zrobić?

Najprostszym i najrozsądniejszym rozwiązaniem byłoby wycofanie się MEiN z opinii o możliwości organizowania (w ramach Priorytetu 3 NPRCz) spotkań autorskich tylko na zasadach non profit (przynajmniej w odniesieniu do roku 2021 i 2022). Trudno jednak powiedzieć, jaka jest szansa na takie rozwiązanie.

Jeśli tak się nie stanie, wówczas:

  • Szkoły, które mają już zatwierdzone wnioski o dotację w 2021 r. i uwzględniły w nich zamiar wydania części dotacji z NPRCz na honoraria dla osób prowadzących spotkania autorskie, powinny w trakcie realizacji Programu odstąpić od tych planów i pieniądze zaplanowane na spotkania przeznaczyć na inne cele (zakup książek, zakup nowych elementów wyposażenia biblioteki, inne wydatki na promocję czytelnictwa). Przyczynę zmiany innego od planowanego wydania części dotacji uzasadniając w sprawozdaniu.
  • Szkoły, które złożyły już wnioski o dotację z Priorytetu 3 NPRCz na rok 2022 i uwzględniły w nich zamiar wydania części dotacji z NPRCz na honoraria dla osób prowadzących spotkania autorskie, mogą albo spróbować zrobić korektę wniosku (rezygnując z planowanych wydatków na wynagrodzenie dla osób prowadzących spotkania autorskie), albo (jeśli korekta wniosku nie jest w terminie do 31 października – a w praktyce do 29.10 - możliwa) zostawić wniosek w dotychczasowej postaci, a w przypadku jego zatwierdzenia odstąpić w czasie realizacji Programu od tych planów i pieniądze zaplanowane na spotkania przeznaczyć na inne cele (zakup książek, zakup nowych elementów wyposażenia, inne wydatki na promocję czytelnictwa). Przyczynę zmiany innego od planowanego wydania części dotacji uzasadniając w sprawozdaniu.
  • Szkoły, które nie złożyły jeszcze wniosku o dotację z Priorytetu 3 NPRCz na rok 2022, a planowały w nich uwzględnić wydatki na wynagrodzenie dla osób prowadzących spotkania autorskie, powinny zrezygnować z tych planów i zastąpić je innymi. Czas na złożenie wniosku na 2022 r. upływa 31 października 2021

Trudno skomentować zaistniałą sytuację.

Jednak trzeba zauważyć, że źródłem prawa nie są komentarze urzędników, lecz  zapisy w aktach prawnych. One mówią, że z dotacji Priorytetu 3 NPRCz dozwolone jest sfinansowanie  „organizacji spotkania autorskiego”, więc można wątpić, czy jakakolwiek kontrola wydatków z NPRCz  miałaby podstawy do zakwestionowania faktury, w której przedmiot opłaconej usługi brzmiałby identycznie jak zapis z rozporządzenia – czyli „organizacja spotkania autorskiego”.

Na portalu Biblioteka.pl będziemy na bieżąco informować o wszystkich wydarzeniach i ustaleniach związanych z Priorytetem 3 Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa 2021-2025.